Hoe werkt Ethereum?Hoe werkt Ethereum? Smart contracts, nodes en proof-of-stake uitgelegd

Net als Bitcoin is Ethereum een blockchain-protocol. Dat betekent: een netwerk van computers dat samen één gedeeld grootboek bijhoudt, zonder centrale baas. Tot zover zijn ze hetzelfde.

Maar één ding is fundamenteel anders:

• Bitcoin is een protocol voor decentrale betalingen.
• Ethereum is een protocol voor decentrale applicaties.

Bitcoin heeft één doel: waarde overdragen. Ethereum heeft een breder doel: het draait programma's. Dat opent de deur naar tokens, smart contracts, DeFi, NFT's en meer.

Op het Ethereum-netwerk bestaat één hoofdmunt: ether (afgekort ETH). Ether is de munt- en betaaleenheid van het netwerk. Net als bitcoin kun je hem gebruiken om waarde over te dragen, maar binnen Ethereum heeft hij ook een tweede functie: hij betaalt voor het uitvoeren van programma's op het netwerk (de "gas fee").

Naast ether bestaan er duizenden andere munten op Ethereum. Die heten tokens. Elke token hoort bij een decentrale applicatie, een dApp. Wil je iets binnen die dApp doen, een spel spelen, stemmen, ruilen, dan betaal je vaak met de bijbehorende token.

Hoe kunnen al die dApps op één netwerk draaien? Het antwoord ligt in het volgende blok: smart contracts.

Een smart contract is geen contract van papier en geen kunstmatige intelligentie. Het is een set vooraf vastgelegde regels die automatisch een actie uitvoert zodra de regels worden vervuld. Niet meer, niet minder.

Een voorbeeld:

Een verzekeraar sluit een smart contract met een boer. Bij extreme droogte (gemeten via een weerservice) ontvangt de boer automatisch een uitkering. Geen claim indienen, geen schadebeoordelaar. Het contract regelt het zelf.

Dat klinkt slim, maar het is vooral consequent. Het contract houdt geen rekening met menselijke factoren die er niet in staan. Schreef je een uitzondering niet op? Dan bestaat die uitzondering ook niet.

Een node is een computer die meedraait in het netwerk en een kopie van de hele blockchain bewaart. Op het Bitcoin-netwerk controleren nodes en miners alleen transacties: is dit geld al uitgegeven? Klopt de handtekening?

Op het Ethereum-netwerk gaat het een stap verder. Nodes controleren niet alleen transacties, maar ook de staat van smart contracts. Wat is er veranderd in het contract? Wat moet er nu gebeuren?

Terug naar de boer: het contract kijkt naar het weer, ziet droogte, en wijzigt zijn staat naar "uitkeren". Nodes controleren of die staatswijziging volgens de regels is verlopen. Zo ja, dan wordt hij definitief.

Iedere staatswijziging in een smart contract moet door een groot deel van het netwerk worden gecontroleerd. Pas als alle validators het eens zijn, wordt de wijziging definitief. Dat zorgt voor veiligheid en transparantie, maar niet voor snelheid.

Een Ethereum-ontwikkelaar zei het ooit zo: "Een goede vuistregel: je kunt niet meer met een Ethereum-applicatie dan met een smartphone uit 1999." Dat ging over de Ethereum van 2018-2019. Sindsdien is er veel veranderd: layer-2 netwerken (zoals Arbitrum, Optimism en Base) verwerken transacties grotendeels buiten de hoofdketen om en maken Ethereum stukken sneller en goedkoper. De vuistregel hierboven blijft een goed beeld van de hoofdketen, maar voor dagelijks gebruik leunen veel apps op layer-2.

Niet alles is even succesvol gebleken. Cryptokitties was in 2017 de eerste virale dApp, maar telt nu nauwelijks gebruikers. DeFi en NFT's zijn de afgelopen jaren juist hard gegroeid en zijn nu de zwaartekrachtbron van het Ethereum-ecosysteem.

Begrijpen hoe Ethereum werkt is één ding, het zelf gebruiken een tweede. Bij BTC Direct koop je vanaf 25 euro je eerste ether. Daarna kun je experimenteren met wallets, dApps, en, als je wilt, staking.

• Wat is Ethereum?, uitleg van het hele Ethereum-ecosysteem
• Hoe schaf ik Ethereum aan?, koopgids in vier stappen
• Ethereum koers, actuele koers en historie
• Ethereum wallet, bewaaroplossingen vergeleken