Wat is crypto?Wat is cryptovaluta?

Cryptovaluta zijn digitale munten zonder bank als tussenpartij. Hieronder lees je in heldere taal wat crypto is, hoe het werkt en hoe je veilig je eerste coin koopt.

Een cryptovaluta is een virtueel betaalmiddel dat alleen digitaal bestaat. Het verschil met het tientje in je portemonnee: bij crypto controleert geen bank of de transactie klopt, dat doet een netwerk van duizenden computers samen.

Ons betaalsysteem werd niet gebouwd voor het digitale tijdperk. Betaal je met een papieren tientje? Dan weet de ontvanger zeker dat hij een tientje heeft. Bij een digitale betaling wordt dat lastiger: cijfers op een scherm zijn gemakkelijk te kopiëren. Banken houden daarom centraal toezicht op elke digitale transactie. Daardoor groeit hun rol, en hun macht, wel mee.

Bitcoin was in 2009 de eerste digitale munt die zonder bank kon werken. Het maakt gebruik van een open netwerk: iedereen mag meedoen, niemand staat aan het hoofd, en alle transacties worden gecontroleerd door een wereldwijd netwerk van computers in plaats van één centrale partij.

De blockchain is het hart van elke cryptocurrency. Stel je een grote, gedeelde lijst voor waar elke transactie op wordt bijgehouden, zichtbaar voor iedereen, beheerd door niemand alleen. Duizenden computers houden allemaal een kopie bij. Wil iemand de geschiedenis veranderen? Dan moet hij dat op duizenden computers tegelijk doen. Dat is in de praktijk onmogelijk.

Wanneer je een transactie verstuurt, gebeurt er dit:

1. Je transactie gaat naar het netwerk en wordt door duizenden computers gezien.
2. Die computers controleren of jij het saldo hebt om te betalen.
3. Goedgekeurde transacties worden gebundeld in een nieuw "blok" en aan de ketting toegevoegd.
4. Het blok wordt door alle deelnemers gekopieerd, daarmee is de transactie definitief.

De mensen die dit rekenwerk doen, krijgen daar nieuwe coins voor terug. Zo blijft het systeem zichzelf onderhouden.

Mensen kopen crypto om uiteenlopende redenen. Drie veelvoorkomende:

• Bewaren van waarde. Bitcoin wordt vaak vergeleken met digitaal goud. Het aanbod is begrensd op 21 miljoen, dus inflatie heeft er minder vat op.
• Snel internationaal versturen. Geld de grens over zonder bank, zonder werkdagen wachten. Vooral handig voor mensen die familie in het buitenland steunen.
• Toegang tot nieuwe technologie. Munten als Ethereum maken slimme contracten en nieuwe toepassingen mogelijk, denk aan apps zonder centrale beheerder.

Voor het versturen van crypto betaal je een kleine vergoeding (een transactiefee) aan het netwerk. Hoe drukker het netwerk, hoe hoger die fee. Dat is het werkmodel: gebruikers betalen voor het werk dat de computers doen.

• Bitcoin (BTC). De originele cryptocurrency uit 2009. Wordt vaak gezien als digitaal goud. Bitcoin kopen.
• Ethereum (ETH). Platform voor slimme contracten en duizenden apps. Ethereum kopen.
• Ripple (XRP). Gericht op snelle, goedkope grensoverschrijdende betalingen tussen banken. Ripple kopen.
• Litecoin (LTC). "Zilver" naast bitcoins "goud", sneller en goedkoper voor betalingen. Litecoin kopen.
• Bitcoin Cash (BCH). Afsplitsing van bitcoin gericht op snellere transacties. Bitcoin Cash kopen.

Crypto kopen is in drie stappen geregeld:

1. Maak een account aan, registreren is gratis en duurt minder dan vijf minuten.
2. Doe de identiteitscheck, verplicht volgens Europese regelgeving. Je hebt een geldig ID-bewijs en je bankpas nodig.
3. Plaats je eerste bestelling, kies een coin, een bedrag (vanaf 10 euro) en een betaalmethode (iDEAL, creditcard of bankoverschrijving).

Je hoeft geen volledige bitcoin te kopen. De meeste mensen beginnen met een klein bedrag om het systeem te leren kennen, en bouwen pas later op naar grotere posities.