Bitcoin en inflatieHeeft bitcoin ook te maken met inflatie?

• Bitcoin kent inflatie, maar die is van tevoren tot in detail vastgelegd in de code.
• Het maximum is 21 miljoen bitcoin, meer komen er nooit. Dat is wiskundig hard, niet politiek bepaald.
• De uitgifte halveert ongeveer elke vier jaar. Sinds april 2024 komen er nog 3,125 nieuwe bitcoin per blok bij. Daarna 1,5625, en zo verder tot 2140.
• De euro en goud kennen géén harde limiet en hun inflatie is veel moeilijker te voorspellen.

In de rest van dit artikel kijken we hoe dit precies werkt en wat het in de praktijk betekent.

• 1.5M+ klanten geholpen
• 11+ jaar ervaring
• 4.5★ Trustpilot rating

Inflatie betekent dat de prijzen stijgen. Met hetzelfde geld kun je dus minder kopen dan een jaar geleden. Daarom heet inflatie ook wel geldontwaarding: je geld wordt letterlijk minder waard en je koopkracht daalt.

Inflatie ontstaat vaak doordat er meer geld in omloop komt. Die vorm heet monetaire inflatie. In Europa is de Europese Centrale Bank (ECB) verantwoordelijk voor het bijdrukken van euro's. De ECB streeft naar een prijsinflatie van rond de 2% per jaar. Hoeveel nieuwe euro's er precies bijkomen om dat doel te halen, is vooraf niet duidelijk, en achteraf vaak ook niet.

Daarnaast kun je inflatie krijgen door schaarste: een grondstof die plotseling op is, een oorlog, een pandemie of een natuurramp. Dat valt onder prijsinflatie. In dit artikel kijken we vooral naar de monetaire kant: hoeveel nieuw geld komt er bij, en hoe transparant is dat proces?

Bitcoin kent ook monetaire inflatie: er komen elke tien minuten nieuwe bitcoins bij. Het verschil met de euro is dat dit proces volledig vastligt.

Voorspelbaar. Ongeveer elke vier jaar wordt de uitgifte gehalveerd. Het ging van 50 → 25 → 12,5 → 6,25 → 3,125 bitcoin per blok. Sinds april 2024 zitten we op 3,125. Halverwege 2028 wordt dat 1,5625. Het laatste fragment van een bitcoin wordt rond het jaar 2140 uitgegeven.

Transparant. Iedereen kan opzoeken hoeveel bitcoins er nu in omloop zijn, hoeveel er nog gaan komen, en wat de exacte halverings-data zijn. De code is openbaar; in de broncode staat letterlijk de regel Consensus.nSubsidyHalvingInterval = 210000, elke 210.000 blokken (≈ vier jaar) halveert de beloning.

Op basis van die regels valt te berekenen dat er nooit meer dan 21 miljoen bitcoin zullen bestaan. Dat plafond is wiskundig hard. Daar kan geen centrale bank, regering of meerderheid aan tornen zonder dat de meerderheid van het netwerk dat goedkeurt, wat in de praktijk niet gebeurt.

Bitcoin werkt in twee bewegingen. Het totale aantal bitcoins stijgt eerst snel en buigt dan af richting de grens van 21 miljoen. De jaarlijkse inflatie daalt stapsgewijs: in het allereerste blok zelfs 100%, omdat er aan een nul-voorraad telkens 50 nieuwe coins werden toegevoegd. Elke halvering is een sprong omlaag.

Wat je niet ziet in de cijfers: de samenleving die met deze regels rekening kan houden. Beleggers, ontwikkelaars en bedrijven weten van tevoren wat de uitgifte gaat doen. Dat is precies wat bitcoin onderscheidt van klassiek geld.

Goud heeft net als bitcoin een aflopende inflatie: er wordt elk jaar zo'n 2.500 tot 3.000 ton nieuw goud gevonden, en dat is procentueel een steeds kleiner deel van de bestaande voorraad.

Maar er zijn drie belangrijke verschillen:

• De voorraad is niet vast. Niemand weet hoeveel goud er nog onder de grond zit. Schattingen kunnen er stevig naast zitten.
• De winning is niet voorspelbaar. Een nieuwe vondst, een mijnstaking of een politieke crisis kan de jaarlijkse productie flink veranderen.
• De markt kan worden gestuurd. Mijnbouwbedrijven kunnen productie terugschroeven om de prijs te beschermen. Centrale banken houden grote voorraden aan en kunnen die plotseling verkopen.

Bij bitcoin gaat dat niet: het uitgifteritme is vastgelegd in de code en niemand kan op eigen houtje besluiten om "even wat extra te delven".

Voor de euro is het verhaal nog complexer. Er is geen plafond op het totale aantal euro's. De ECB kan in principe onbeperkt nieuw geld in omloop brengen, of via de balansen van banken laten ontstaan.

Hoe groot die uitbreiding precies is, hangt af van het beleid van een handvol bestuurders. Daar zit de fundamentele zwakte: monetaire inflatie van de euro is grotendeels een politieke keuze. Tijdens een crisis (denk aan 2008, of de coronaperiode in 2020-2022) kan de geldhoeveelheid in korte tijd tientallen procenten omhoog gaan.

Dat hoeft niet per definitie slecht te zijn. Een centrale bank kan met monetaire ingrepen een crisis dempen. Maar het maakt het systeem wel onvoorspelbaar, en het ondermijnt op de langere termijn de koopkracht van wie zijn vermogen in cash houdt.

Bitcoin is ontworpen als een digitale, voorspelbaardere variant van goud. Voor wie zijn vermogen wil beschermen tegen onverwachte inflatie, kan bitcoin een interessant onderdeel van de portefeuille zijn, naast bijvoorbeeld aandelen, vastgoed of fysiek goud.

Een paar dingen om in het achterhoofd te houden:

• Bitcoin schommelt sterk. De voorspelbare uitgifte zegt niets over de prijs op korte termijn. Reken op stevige koersbewegingen.
• Schaarste werkt op de lange termijn. Dat 21 miljoen-plafond doet vooral z'n werk over jaren tot decennia, niet over weken.
• Verspreid je risico. Net als bij elke belegging is het slim om bitcoin te combineren met andere bezittingen.

Wil je beginnen, dan kun je vanaf 30 euro een eerste positie opbouwen. Je hoeft dus niet meteen een hele bitcoin te kopen.